|
Komondor kennel Midseamanors : DE INTRODUCTIE VAN DE KOMONDOR.
Wij zijn in april 2009 een lang weekend naar Hongarije afgereisd . Het doel van de reis was om informatie te krijgen over de fokprogramma's en lijnen van de Komondors.Wij waren nieuwsgierig op welke wijze fokkers samenwerken en welke doelen zij stellen en de fokdoelen realiseren. De tweede reden was om 2 pups te kopen van de Baliházi kennel omdat de pups directe nazaten zijn van de Karagpusztai lijn.
Er zijn twee fokstromingen in Hongarije die onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden. De stromingen streven verschillende doelen na, welke aanvullend zijn en niet los van elkaar kunnen worden gezien. De fokkers ontplooien gezamenlijke activiteiten, zij weten dat zij elkaar nodig hebben. Wij hebben de Masterbreeder Nagy Zsolt van kennel Baliházi in Hongarije geïnterviewd over fokprogramma's, lijnen en fokprincipes.
De Hongaarse fokkers in Hongarije fokken op twee richtingen.
Groep 1 richt zich op het fokken van tentoonstelling Komondors met een erg vriendelijk en toegankelijk karakter.
Groep 2 richt zich op het fokken van het originele Komondor met een focus op oorspronkelijke taak, karakter en een bepaald type.
De fokprincipes van tentoonstelling fokkers, dus groep 1 richten zich op bloedlijnen welke zich bewezen hebben op schoonheid en succes op tentoonstellingen. De lijnen die hiervoor worden gebruikt zijn beperkt en bekend. De originele functie van de Komondor is enigszins van onderschikt belang, maar de hoogte van de Komondor wordt als belangrijk ervaren. De waak- en erf functie is ondergeschikt. De fokkers de tentoonstelling Komondor hebben een belangrijke PR functie. De fokkers van de tentoonstelling Komondor richtten zich in mindere mate op genenspreiding en het ankeren van bloedlijnen in de breedte.
dunne koorden brede koorden
De fokprincipes van de fokkers van de traditionele Komondor richten zich op type, karakter en een leidend principe is de levensverwachting. Hierdoor wordt de hoogte van de Komondor minder belangrijk gevonden. Deze fokkers richten zich op het vasthouden van de bloedlijnen en de variatie van bloedlijnen zo groot mogelijk te houden. Het inteeltpercentage zal hierdoor beïnvloed worden. De fokkers van het traditionele type richten zich op het Karagpusztai Komondor type en de Karagpusztai lijn.
De Karagpusztai lijn is opvallend en onderscheid zich. De kop van de Karagpusztai Komondor is een opvallend kenmerk. De kop is niet allen breed maar de kop is ook hoog. Hierdoor krijgt de Komondor een extra uitstraling van zelfbewust -zijn. De koorden van de vacht zijn eerder breed dan smal. Dit betekent dat de Karagpusztai Komondor eerder een volle vacht zal houden, zonder dat de vacht afgebrokkeld en beschadigd wordt, bijvoorbeeld door de gevechten met andere honden. De brede vacht geeft een extra bescherming tegen aanvallen. Vergeet niet dat de Komondor zelfstandig moest afrekenen met wolven, beren en kwaadaardige mensen. Op tentoonstellingen wordt eerder de smalle vachtkoorden gesignaleerd. Op zich is dit niet fout maar de koorden van de vacht zijn meer kwetsbaar van de tentoonstellings Komondor. De Karagpusztai Komondor is vooral gefokt op type en karakter. Het type moet krachtig en sterk zijn. Het bewijs hiervan is vooral de rechte rug en de souplesse van de Komondor in de beweging. Het gangwerk is nooit vlak maar dynamisch en krachtig. Het gangwerk moet onder het lichaam worden gebracht. Dit betekent dat de Karagpusztai Komondor ook vanuit de liggende positie veel beweging kan generen om de aanvaller af te schrikken.
Een ander belangrijk punt van de originele Komondor is het karakter. De traditionele Komondor moet van nature willen beschermen, dit betekent niet aanvallen, maar waarschuwen en indruk maken, zodat de aanvalleer afgeschrikt wordt en het hazenpad kiest. Uiteindelijk zal de Komondor moeten durven aanvallen. De Komondors van het traditionele type en karakter worden door een aantal fokkers getest, geëvalueerd en beoordeeld via een protocol in Hongarije. Fokkers hechten veel waarde aan het originele Komondor karakter en dus aan de test om het karakter te bepalen.
De Komondor neemt een belangrijke plaats in de maatschappij. De fokkers van Komondors krijgen aanvragen van burgers omdat de Komondor moet helpen om de criminaliteit te bestrijden. De Komondor wordt gewaardeerd om zijn waak en beschermingsfunctie. Het zelfstandig werken zit de Komondor in de genen. De jonge Komondors worden gesocialiseerd en getraind om de eigendommen zelfstandig te beschermen. De training is gericht op contact met de eigenaar en de Komondor verblijft constant op het eigen territorium. Het politieke klimaat in Hongarije is enigszins onrustig, de democratie is nog in de kinderschoenen en zit zeker nog niet in de harten van de Hongaren. Hongarije kent een geschiedenis van onderdrukking en zij moeten nog leren om vorm en inhoud te geven aan democratie en emancipatie. Het democratiseringproces gaat langzaam en zal zich in de tijd ontwikkelen(hopen wij). Er is veel onbegrip en angst tussen bevolkingsgroepen wat de emancipatie en gelijkwaardigheid belemmert. De nationalistische partij heeft veel sympathisanten en de Komondor lijkt voor deze groep een symbool te worden.
Een korte vakantie in Hongarije is altijd weer indrukwekkend. Toen we 5 jaar geleden Dorka von Thüringen kochten in Hongarije vertelde de fokker Edith Wagner ons "dat het Komondor karakter niet vriendelijker moest worden". Wij begrepen de context van Hongarije toen niet. Wij zaten in een luxe hotel met West Europese gasten in een omgeving van rijkdom en gemak. Wij wilden een vriendelijke Komondor, een beetje waaks, sociaal en flexibel. Onze context was anders. Naarmate we vaker in Hongarije komen via vakantie of werk leren we de geschiedenis, de cultuur en de omstandigheden en de dagelijkse zorgen en de gastvrijheid van de Hongaren kennen en de plek die de Komondor in het gezin en maatschappij inneemt.
 |
Kampioen Dorka von Thüringen is onze eerste Komondor. Zij is 75 cm, heeft A heupen en is getest op oogafwijkingen. Haar stamboom is opgebouwd uit bekende en beroemde lijnen en kennels welke veel succes hebben(gehad). Wij zochten ook een Komondor welke goed gesocialiseerd en verzorgd werd. We wilden ook een grote Komondor, waarbij de vacht in verhouding dunnere koorden zou krijgen omdat we dit mooier vonden. We wilden met haar fokken en haar tentoonstellen. Dorka is waaks en haar beschermingsdrang is sterk. Haar stamboom staat veraf van de Karagpusztai lijn evenals haar type maar niet haar karakter. Dorka is gefokt volgens de principes van groep 1en vertoont ook sterk de eigenschappen van groep 2.
Viharsarok Puzsta Romeó is onze tweede Komondor, en is 80 cm, heeft A heupen en zijn ogen ook getest. Romeó is een opvanghond met een vriendelijk karakter, meegaand, speels en tolerant. Zijn kop is breed, hij is iets lang in de rug en heeft dunne vachtkoorden. Zijn gangwerk is krachtig en zijn bonestructure hard. Hij draagt zijn staart te hoog en deze is tevens iets te hoog aangezet. In Hongarije heb ik hier navraag over gedaan bij een fokker van de traditionele fokrichting. Hij beschouwde de iets te hoge aanzet van staart bij Romeó als een ondergeschikt detail. Volgens deze fokker gaat het om type en kracht, krachtig gangwerk en een zelfverzekerd karakter als leidende principes in het fokken van Komondors. Romeó zijn stamboom staat dichter bij de Karagpusztai lijn. De Viharsarok lijn wordt vaak gebruikt als ondersteuning om de Karagpusztai komondor terug te fokken. Romeo zijn karakter, kop en type past bij de groep 1.
Baliházi Ilus
Baliházi Ilus is de nieuwe aanwinst voor kennel Midseamanors. Zij is een nazaat van de Karagpusztai lijn. De eigenschapen van de Karagpusztai lijn ziet men terug in haar type, kop en gangwerk. Over het karakter is nog moeilijk iets te zeggen omdat zij een pup is van 3 maanden. Ilus is onverschrokken, de Mazzeltov Abessijnen hanteert ze goed en tevens gaat ze superieur met de Pulis om. Natuurlijk is ze rustig, eigengereid en eigenzinnig, maar dit hoort bij de Komondor. Ilus heeft een harde en krachtige lichaamsbouw, haar gangwerk is ruim en krachtig waarbij de achterhand goed ondergebracht wordt. Tijdens het lopen vertoont zij veel souplesse. Haar kop vertoont gelijkenissen met de kop van de Karagpusztai kop, haar kop is enigszins breed maar vooral hoog, hierdoor krijgt zij een trotse zelfbewuste houding. Ilus heeft veel uitstraling.
Balihazi Csépa met haar masterbreeder Nagy Zsolt
Baliházi Ilus en Baliházi Igal (waarvan Lucy Postma de eigenaar is) zijn stamboom technisch boeiende fok resultaten. Hun moeder Baliházi Csépa is een zeer directe nazaat van de Karagpusztai lijn. Baliházi Csépa is de mooiste Komondor die ik gezien heb, een prachtige kop, een zeer rechte rug en een krachtig gangwerk. Baliházi Csépa is een belangrijke fok teef in Hongarije. Haar hoogte is 76 cm. Veel kennels gebruiken haar kinderen om bloedlijnen te versterken. De eigenaar en fokker Nagy Zsolt heeft met Baliházi Csépa en haar kinderen veel invloed. Deze invloed gebruikt hij zeer verstandig. Hij combineert Baliházi Csépa vaak met onbekende lijnen zodat de genenpopulatie breed blijft. Door haar hoogte, haar stamboom en dominante eigenschappen heeft Baliházi Csépa ‘veel over ` om minder bekende Komondor reuen te compenseren.
De vader van Baliházi Ilus, Almádi Harsasuti Cár, is redelijk onbekend en weinig gebruikt. Voor een Komondor reu is hij aan de kleine kant met zijn 72cm. Maar zijn type corrigeert dit, hij heeft een borstomvang van 100cm. Deze reu straalt veel kracht en potentie uit. Baliházi Csépa compenseert zijn hoogte met haar 76cm. Nagy Zsolt drukt vanuit visie en passie zijn stempel op de komondor populatie.
De fokkers van traditionele- versus tentoonstellings Komondors overlappen elkaar en kunnen daardoor niet los van elkaar worden gezien. Tussen de verschillende Komondor fokkers is sprake van samenwerking, overleg en dialoog. Fokkers van tentoonstelling Komondors kopen regelmatig Komondors van de traditionele fokkers om het rastypische te versterken en te waarborgen, nieuwe bloedlijnen te gebruiken en daardoor de levens verwachting van de komondor te verlengen.
Tussen de hoogte, de breedte en de levens verwachting van de Komondor is een relatie volgens de Hongaarse komondor fokkers. Een te grote Komondor is vaak smal, het gangwerk mist vaak kracht en de levensverwachting is lager. Een lagere levensverwachting raakt ethische principes. Toen wij in Hongarije waren vertelde de fokker dat hij een Komondor van 14 jaar heeft bezocht in Rusland, welke vitaal en gezond was en tevens ‘dekbereidheid vertoonde'. Dit gegeven was een belangrijke richtlijn in zijn fokprogramma.
(Foto van Peter en zijn Komondors)
Komondor kennel Midseamanors is hoopvol over de toekomst van de Komondor. De Komondor fokkers in Hongarije worden transparanter en zij willen hun informatie steeds meer delen met fokkers in het buitenland. Ethiek gaat steeds meer meespelen wat een positieve invloed heeft om de genenpopulatie en aandacht voor de levensduur van de Komondor. Er wordt kritisch nagedacht op welke wijze fokkers, liefhebbers en mensen die Komondors tentoonstellen kunnen samenwerken ten behoeve van het welzijn van het ras.
Midseamanors mei 2009
Peter Beek en Folkert van der Woude
|
